هر بندیل میلگرد چند شاخه است؟
هر بندیل میلگرد چند شاخه است؟ این پرسش یکی از مهمترین موضوعاتی است که مهندسان، پیمانکاران و خریداران هنگام تهیه میلگرد با آن روبهرو میشوند. تعداد شاخههای موجود در یک بندیل، مستقیماً بر وزن نهایی، هزینه خرید میلگرد و نحوه مصرف میلگرد در پروژه تأثیر میگذارد.بهطور معمول، هر بندیل میلگرد بین 40 تا 900 شاخه دارد و هرچه قطر میلگرد بیشتر باشد، تعداد شاخههای داخل بندیل کمتر میشود. همین اختلاف باعث میشود وزن کل بندیل و قیمت نهایی آن تغییر کند و در نتیجه محاسبات اجرایی و مالی پروژه نیازمند دقت بیشتری باشد. در ادامه، تمام نکات مربوط به تعداد شاخهها، وزن بندیل و استانداردهای بستهبندی میلگرد را بهصورت کامل بررسی میکنیم.
جدول تعداد شاخههای هر بندیل میلگرد (بر اساس قطر)
| قطر میلگرد (میلیمتر) | تعداد شاخه در بندیل (بازه استاندارد) |
|---|---|
| ۸ | ۴۰۰ تا ۹۴۰ شاخه |
| ۱۰ | ۲۶۶ تا ۲۷۰ شاخه |
| ۱۲ | ۱۸۷ تا ۴۴۷ شاخه |
| ۱۴ | ۱۳۶ تا ۳۱۳ شاخه |
| ۱۶ | ۱۰۵ تا ۲۴۷ شاخه |
| ۱۸ | ۸۳ تا ۲۰۰ شاخه |
| ۲۰ | ۶۷ تا ۱۵۶ شاخه |
| ۲۲ | ۵۵ تا ۱۴۰ شاخه |
| ۲۵ | ۴۳ تا ۱۰۰ شاخه |
| ۲۸ | ۳۴ تا ۷۵ شاخه |
| ۳۲ | ۲۶ تا ۵۰ شاخه |
تعداد شاخههای هر بندیل میلگرد
وقتی صحبت از بندیل میلگرد میشود، خیلیها فقط وزن را در نظر میگیرند؛ در حالی که تعداد شاخهها برای خریداران خرد و حتی پروژههای ساختمانی کوچک اهمیت بیشتری دارد. مثلاً اگر یک پروژه مسکونی در حال اجرا دارید و پیمانکار فقط «۱۵۰ شاخه میلگرد ۱۲» میخواهد، شما باید بدانید یک بندیل کامل چند شاخه دارد تا بفهمید لازم است یک بندیل کامل بخرید یا سفارش خرد بدهید. از آن مهمتر، اینکه وزن هر شاخه چقدر است. خیلی از خریداران قبل از تصمیمگیری، وزن دقیق میلگرد را با فرمول محاسبه میکنند؛ اگر با این فرمول آشنا نیستید، در مطلب «نحوه محاسبه وزن میلگرد» در سایت فولاد نوین آرکا توضیحش را قدمبهقدم آوردهایم تا راحتتر بتوانید تعداد و وزن بندیل را تخمین بزنید.
در ایران، کارخانهها معمولاً میلگردها را در بندیلهای ۲ تنی، ۲.۵ تنی، ۳ تنی و ۵ تنی بستهبندی میکنند. هرچه قطر میلگرد بیشتر باشد، وزن هر شاخه سنگینتر میشود و طبیعتاً تعداد شاخههای بندیل کمتر. برای مثال، میلگرد ۸ سبکترین گزینه است و معمولاً بندیلهایش حدود ۴۰۰ تا ۱۰۰۰ شاخه دارند، اما میلگرد ۲۰ شاید تنها ۶۰ تا ۱۶۰ شاخه در بندیل داشته باشد.
یک مثال واقعی: یکی از مشتریان انبارداری در جاده خاوران تعریف میکرد بارها برایش پیش آمده پیمانکار بهاش گفته «یک بندیل ۱۰ بده»، اما وقتی بار رسیده سر پروژه، پیمانکار فهمیده تعداد شاخهها کمتر از نیازش بوده. مشکل از کجا؟ از اینکه کارخانهها استاندارد ثابت ندارند؛ اما فرمول محاسبه وزن و تعداد شاخه دقیق کاملاً روشن است و اگر آن را بلد باشید، چنین اشتباههایی پیش نمیآید.
فرمول محاسبه تعداد شاخههای هر بندیل
اگر بخواهید خودتان حساب کنید، فقط دو عدد لازم دارید:
-
وزن هر شاخه
-
وزن بندیل
تعداد شاخه = وزن بندیل ÷ وزن هر شاخه
مثلاً یک بندیل ۲ تن میلگرد ۱۴ را در نظر بگیریم. وزن هر شاخه میلگرد ۱۴ تقریباً ۱۴ کیلو است.
بنابراین:
۲۰۰۰ ÷ ۱۴ ≈ ۱۴۲ شاخه
نتیجه: این بندیل تقریباً ۱۴۰ شاخه میلگرد دارد.
دانستن این فرمول کمک میکند حتی اگر کارخانه مشخص نکرده باشد، شما به راحتی و در چند ثانیه تعداد شاخههای بندیل را به دست بیاورید.

چرا تعداد شاخههای بندیل برای خریداران اهمیت دارد؟
این موضوع فقط یک عدد ساده روی برگه حواله نیست؛ بهصورت مستقیم روی هزینهها و مدیریت پروژه تأثیر میگذارد. فرض کنید در پروژهای مسئول خرید هستید و برای فونداسیون باید دقیق بدانید چه مقدار آرماتوربندی انجام میشود. اگر تعداد شاخهها را اشتباه برآورد کنید، یا چند صد کیلو اضافه میخرید و پول روی زمین میماند یا وسط کار کم میآورید و پروژه متوقف میشود. برای همین معمولاً قبل از هر خرید، خیلیها وزن واقعی هر شاخه را هم چک میکنند؛ اگر نمیدانید چطور حساب میشود، مطلب «هر شاخه میلگرد چند کیلو است؟» در سایت فولاد نوین آرکا توضیحش را کامل داده و کمک میکند محاسباتتان دقیقتر شود.
در دنیای واقعی، خیلی از مهندسان جوان همین مشکل را تجربه کردهاند. مثلاً یک ساختمان در غرب تهران که سال گذشته اجرا میشد، فقط به خاطر اشتباه در محاسبه تعداد شاخه میلگرد ۱۰ برای اجرای سقف تیرچهبلوک، دو روز کامل خوابید. اگر مسئول خرید، وزن هر شاخه و تعداد دقیق بندیل را بلد بود، اصلاً چنین وقفهای پیش نمیآمد.
تفاوت بندیلبندی کارخانههای مختلف
کارخانههای تولیدکننده میلگرد مثل ذوبآهن اصفهان، میرناب، شاهرود، ظفر بناب یا پرشین فولاد استاندارد خودشان را دارند. برای همین ممکن است بندیل یک کارخانه ۲.۴ تن باشد و بندیل کارخانه دیگری ۲ تن. همین تفاوتها باعث میشود فروشندگان آهنآلات همیشه اطلاعات دقیق کارخانه را در اختیار مشتری قرار دهند. اگر از مجموعهای مثل فولاد نوین آرکا خرید کنید وزن بندیل و تعداد شاخه دقیق قبل از صدور فاکتور به شما اعلام میشود تا هیچ ابهامی باقی نماند.

نحوه حملونقل بندیلها و نکات مهم
بندیلهای سنگینتر برای کامیون یا تریلی مناسباند. اگر قصد خرید خرد دارید و میخواهید با وانت بار ارسال شود، معمولاً بهتر است بندیل باز شود و برحسب تعداد موردنیاز بارگیری شود. نکتهای که خیلیها نمیدانند این است که باز کردن بندیل در محل بارگیری باید با قیچی هیدرولیک یا گیره مخصوص انجام شود؛ باز کردن غیراصولی باعث رها شدن ناگهانی شاخهها و آسیب احتمالی میشود.
نتیجهگیری
در نهایت، اگر بخواهیم جمعبندی کنیم، تعداد شاخههای هر بندیل میلگرد چیزی نیست که بشود حدسی گفت یا از روی تجربه تخمین زد. کارخانهها وزن بندیل را مشخص میکنند و استاندارد جهانی هم فرمول خودش را دارد. هر بندیل بین ۲ تا ۵ تن است و تعداد شاخهها بسته به قطر میلگرد از ۳۰ تا بیش از ۱۰۰۰ عدد تغییر میکند. نکته مهم این است که موقع خرید دقیقاً بدانیم چه میخواهیم و از فروشنده اطلاعات کامل بگیریم. خیلی از خریداران حتی قبل از انتخاب نوع محصول، نگاهی هم به گزینههای جدید مثل میلگرد FRP چیست؟ میاندازند تا ببینند کدام نوع برای پروژهشان مقرونبهصرفهتر است.
اگر در پروژهای مسئول خرید هستید، دانستن تعداد شاخههای بندیل کمک میکند هزینهها را بهتر کنترل کنید، بارگیری اصولیتری داشته باشید و پروژه بدون وقفه جلو برود. حتی زمان خرید هم اهمیت دارد؛ چون قیمتها همیشه ثابت نیستند و معمولاً خریداران باتجربه سعی میکنند براساس تحلیل بازار، طبق راهنماییهای مربوط به بهترین زمان خرید میلگرد تصمیم بگیرند. مجموعههایی مثل فولاد نوین آرکا هم این اطلاعات را کامل در اختیار مشتری میگذارند تا خرید دقیقتر و آگاهانهتری انجام شود.
سوالات متداول
۱. آیا تعداد شاخههای بندیل بین کارخانهها متفاوت است؟
بله. وزن بندیل در کارخانهها متفاوت است؛ از ۲ تا ۵ تن. همین موضوع تعداد شاخهها را تغییر میدهد.
۲. چگونه تعداد شاخههای بندیل را خودم حساب کنم؟
فقط کافی است وزن بندیل را بر وزن هر شاخه تقسیم کنید. این دقیقترین روش موجود است.
۳. آیا امکان سفارش تعداد مشخص شاخه بدون خرید بندیل کامل وجود دارد؟
بله. در اغلب مراکز فروش آهنآلات، بندیل برای مشتری باز شده و تعداد موردنیاز تحویل داده میشود.
۴. آیا طول شاخهها روی تعداد بندیل تأثیر دارد؟
در ایران تقریباً همه میلگردها طول ۱۲ متر دارند؛ پس طول شاخه معمولاً ثابت است و فقط قطر مؤثر است.
۵. آیا میلگردهای پانچ شده یا برش خورده هم بهصورت بندیل عرضه میشوند؟
خیر. محصولات برشکاریشده یا سفارشی معمولاً بهصورت وزنی یا تکی فروخته میشوند.